بررسی انواع ملات در ساختمان سازی – قسمت دوم

ملات

ملات ها دارای انواع گوناگونی هستند. برخی از انواع آنرا در قسمت اول معرفی کردیم. در قسمت دوم به دیگر انواع ملاتها می پردازیم.

 

ملات گچ و خاک

یکی دیگراز انواع ملاتها گچ و خاک است. افزودن خاک رس به گچ به مقدار زیاد، آن را کندگیر و ارزان می کند. معمولا نسبت خاک رس به گچ از ۱ به ۲ تا ۱ به ۱ تغییر می کند.  گچ و خاک در کار هایی مانند طاق زنی و تیغه سازی استفاده می شود. برای ساختن آن، مخلوط گچ و خاک را به آهستگی در آب پاشیده و سپس به هم می زنند.

ملات
ملات

ملات گچ و ماسه

یکی دیگر از انواع ، ملات گچ و ماسه است. از اختلاط گچ با ماسه ریزدانه ملات گچ و ماسه ساخته می شود که می توان از آن به جای  گچ و خاک برای زیرسازی اندود ها در نقاطی که ماسه بادی یا ساحلی یا رودخانه ای ریزدانه فراوان است، استفاده کرد.

ملات گچ و پرلیت

از پرلیت منبسط و گچ، ملاتهای سبکی ساخته می شود که جاذب صوتی مناسب و عایق حرارتی خوبی است. اندود پرلیت و گچ از نفوذ آتش به اسکلت فولادی و بتن فولادی ساختمان ها جلوگیری نموده و خطر گسترش آتش را کاهش می دهد.

ملات گچ و آهک

یکی دیگر از انواع ملاتهاست. ملات گچ برای مناطق خشک مناسب است و آن را نمی توان در نقاطی که رطوبت نسبی هوا از 60 درصد تجاوز می کند، مصرف کرد.

ملات
ملات

ملات ماسه سیمان

ماده چسباننده این ملاتها، سیمان و ماده پرکننده آن، ماسه است.در آن از نوع آبی و دارای مقاومت خوبی به ویژه در سنین اولیه است. ماسه سیمان جمع می شود و در سطوح بزرگ و بندکشی ها، ترک های ریز (مویی) و درشت بر می دارد.

آب برف و باران ممکن است به داخل اندود سیمانی و بندکشی ها نفوذ کرده و حتی گاهی به داخل ساختمان سرایت می کنند. برای زودگیر کردن ملات سیمانی هیچگاه نباید به آن گچ افزوده شود، زیرا چنین ملات و اندودی پس از مدتی متلاشی می شود.

وجود خاک رس در ماسه سبب می شود که دور دانه های ماسه، دوغابی از خاک رس درست شود و سیمان نتواند به خوبی به آن بچسبد. وجود برخی مواد آلی در آن، باعث دیرگیر شدن آن می شود. مواد سولفاتی موجود در ماسه، آب یا آجر مصرفی، باعث از هم گسیختگی ملات و کار آجری می شود. به این علت میزان مواد مضر نظیر خاک رس، مواد آلی و سولفات ها در آن باید محدود شود.

ملات ماسه سیمان آهک (باتارد)

ملاتهای ماسه سیمان با نسبت های مختلفی از سیمان و آهک و ماسه ساخته می شوند که متداول ترین آنها ترکیب ۱:۱:۶ (یک حجم سیمان و یک حجم آهک و ۶ حجم ماسه) و آب به مقدار کافی می باشد. حجم ماده پر کننده باید حدود ۳ برابر ماده چسباننده باشد و نمی تواند از این حدود تجاوز کند. در صورت کمتر شدن این مقدار، جمع شدگی و به دنبال آن ترک خوردگی اتفاق می افتد و در صورت بیشتر شدن، کارآیی ملاتها کم می شود.

ملات
ملات

ملات سیمان بنایی

سیمان بنایی یکی از انواع ملاتهاست و محصولی است که در کشور های صنعتی به مقدار زیاد تولید شده و در کار های بنایی که مقاومت زیاد مورد نظر نیست، مصرف می شود. سیمان بنایی از اختلاط سیمان معمولی با یک جسم پرکننده مانند گرد سنگ آهک و مواد افزودنی حباب ساز، مرطوب کننده و دافع آب به دست می آید. منظور اصلی از مصرف سیمان بنایی، دستیابی به خاصیت خمیری بهتر، کارآیی بیشتر و کاهش جمع شدگی است.

ملاتهای سیمان پوزولانی و آهک پوزولانی

این قبیل از انواع ملاتها دارای سابقه دیرینه هستند. به طور کلی مواد پوزولانی به موادی گفته می شود که به تنهایی خاصیت چسبندگی ندارند، ولی با آهک و با وجود آب در درجه حرارت های عادی ترکیب شده و نوعی سیمان تولید می کنند.

این ملاتها در برابر حمله مواد شیمیایی به خصوص سولفات ها پایدار هستند. ملاتهای سیمان پوزولانی و آهک پوزولانی، دیرگیر بوده و دارای مقاومت چندان زیادی نیستند ولی برای مصرف در نقاطی که احتمال حمله سولفات ها موجود باشد، مناسبند.

ملات ماسه آهک

یکی دیگر از انواع ملاتهاست و ماده پرکننده آن، ماسه و ماده چسباننده آن، آهک است.  ماسه آهک ملاتی است هوایی و برای گرفتن و سفت و سخت شدن به دی اکسید کربن موجود در هوا نیاز دارد.

برای مصرف لای جرز مناسب نیست، زیرا دی اکسید کربن لازم نمی تواند به داخل آن نفوذ کند و فقط سطح رویی آن کربناتی می شود. از این رو ملاتها برای اندود سطوح مناسب است. این ملاتها برای گرفتن و سخت شدن باید مرطوب بماند، زیرا در غیاب آب عمل کربناتی شدن انجام نمی شود. از این رو ملاتهای آهکی را باید در مکان های مرطوب به کار برد و تا پایان مدت عمل آمدن نمناک نگاه داشت.

ملات
ملات

ملات های قیری

ملات قیر از حدود پنج هزار سال قبل، در ساختمان هایی نظیر برج بابل به کار رفته است. امروزه ملاتهای ماسه آسفالت را برای پوشش محافظ پشت بام ها، پر کردن درز قطعات بتنی کف پارکینگ ها و پیاده رو ها و غیره مصرف می کنند.

تحریریه به تام