طراحی سازه های بتنی پیش ساخته – قسمت دوم

در مقاله اول در مورد طراحی سازه های بتنی پیش ساخته آشنایی پیدا کردیم در این مقاله به ادامه بررسی نکات مربوط به سازه های بتنی پیش ساخته می پردازیم:

گسیختگی زنجیره ای در سازه های بتنی پیش ساخته

منظور از گسیختگی زنجیره ای در سازه های بتنی پیش ساخته، فرو ریختن پشت سر هم قطعات پس از گسیختگی موضعی یک عضو باربر است. در ساختمان های متشکل از صفحات بزرگ، در صورتی که اتصالات ویژه بین صفحات دیوار و کف وجود نداشته باشند، احتمال پدیدار شدن گسیختگی زنجیره ای در اثر گسیختگی موضعی بسیار است. گسیختگی موضعی ممکن است به دلایل زیر اتفاق بیافتد:

  1. از بین رفتن اتصال صفحات و در رفتن یک دیوار باربر خارجی ساختمان از زیر بار
  2. از بین رفتن اتصال یا گسیختگی برخی از دیوار های باربر داخلی
  3. از بین رفتن اتصال صفحات کف یا سقف تحت اثر بار های قائم پیش بینی نشده
سازه های بتنی
سازه های بتنی

رواداری ها در سازه های بتنی پیش ساخته

رواداری های مجاز باید در هنگام تولید و نصب قطعات سازه های بتنی پیش ساخته با توجه به بی دقتی های احتمالی اجرایی تعیین شود. این خطاها با تحلیل آماری از خطاهای اندازه گیری شده یا پیش بینی شده بیان می شوند. ابعاد قطعات پیش ساخته، بر اساس سازگاری رواداری های منظور شده توسط طراح، که در تناسب با دامنه دقت در تولید و نصب قطعات اختیار شده اند، تعیین می شوند. در طرح قطعات و سازه های بتنی پیش ساخته باید آثار رواداری ها در نظر گرفته شود.

قطعات پیش ساخته در سازه های بتنی پیش ساخته

طرح قطعات در سازه های بتنی پیش ساخته باید بر اساس روش های طرح اعضای بتن آرمه، مطابق آیین نامه بتن ایران انجام شود. ایمنی و قابلیت بهره برداری قطعات نیز باید با توجه به مسائل خاصی که در تولید، جابجایی و نصب این گونه قطعات وجود دارد، بررسی شود.

قطعات مرکب در سازه های بتنی پیش ساخته

قطعات مرکب از اعضای بتن آرمه ای که از یک عضو بتن آرمه پیش ساخته به اضافه بتنی که درجا ریخته می شود، تشکیل می شوند. این قطعات را در صورتی که نیروی مماسی بین دو سطح تماس آنها از طریق اصطکاک یا ادوات برشی منتقل شود، می توان به عنوان یک قطعه بتن آرمه همگون تلقی کرد.

سازه های بتنی
سازه های بتنی

قطعات دانه تسبیحی در سازه های بتنی پیش ساخته

قطعات دانه تسبیحی عبارتند از اعضا یا قطعات بتن آرمه پیش ساخته ای که به روش پس کشیدگی به  همدیگر متصل می شوند. طراحی این قطعات پیش ساخته بر اساس ضوابط مربوط به قطعات بتنی پیش تنیده صورت می گیرد.

نشیمن گاه ها و نواحی تکیه گاهی در سازه های بتنی پیش ساخته

رفتار نواحی تکیه گاهی باید با فرضیات طرح و رفتار مورد انتظار اتصالات مطابقت داشته باشد. یکپارچگی تکیه گاه با عضو پیش ساخته باید به وسیله آرماتور بندی و محدود نمودن تنش های موجود در این ناحیه با کارگذاری صفحات زیرسری و مشابه آن انجام شود. برای مقابله با نیروهای احتمالی افقی یا خمشی که در ناحیه تکیه گاه بر اثر تغییرات دما، وارفتگی یا تکیدگی بتن یا برون محوری های پیش بینی نشده و غیره پدید می آیند، باید تمهیدات لازم از قبیل قابلیت لغزش یا چرخش یا آرماتور بندی مناسب در این ناحیه پیش بینی شود.

قطعات شالوده پیش ساخته در سازه های بتنی پیش ساخته

شالوده های پیش ساخته بتنی باید قادر به انتقال بارهای قائم، لنگرها و برش های افقی از ستون ها به خاک زیرین خود باشند. در اتصال بین ستون و شالوده، چنانچه از طریق گلدانی های ایجاد شده در شالوده انجام شود، فضای گلدان باید به مقدار کافی بزرگ باشد تا بتوان بتن یا مواد پرکننده را در اطراف و زیر ستون براحتی ریخت و متراکم نمود. در این شالوده ها فرض می شود که انتقال بارهای قائم از ستون به شالوده، توسط سطح زیرین ستون صورت می گیرد مگر در حالتی که سطح تماس جانبی ستون و دیواره گلدان به نحوی مناسب زبر شده یا کلید های برشی در آنها تعبیه شده باشند. تلاش های ناشی از لنگرهای خمشی و نیروهای برشی را می توان از طریق دیواره های این شالوده ها جذب نمود.

سازه های بتنی
سازه های بتنی

ستون های پیش ساخته در سازه های بتنی پیش ساخته

ضوابط طرح و محاسبه ستون های بتنی پیش ساخته از نظر کلی باید مطابق با ضوابط مشروح در آیین نامه بتن ایران در مورد قطعات فشاری و ستون ها باشد. علاوه بر موارد مذکور توجه و رعایت موارد زیر در مورد ستون های پیش ساخته الزامی است:

  1. ستون های بتنی پیش ساخته در صورتی که به طور افقی تولید و جابجا شوند، باید با توجه به نیروها و لنگرهای اضافی مربوط با احتساب ضریب ضربه مناسب طراحی شوند.
  2. جزییات خاص آرماتور بندی در دو سر ستون ها با توجه به احتمال شکاف برداشتن آن ضرورت دارد.
  3. کف ستون های فلزی باید با توجه به بارهای هنگام برپایی و بارهای بهره برداری طراحی شوند. این کف ستون ها باید با میلگرد های اصلی ستون مهار شوند. مهاری لازم باید با در نظر گرفتن بارهای وارد به کف ستون ها طرح شود.
تحریریه به تام