بررسی مزایا و معایب سازه بتنی

سازه بتنی به سازه ای گفته می شود که از بتن برای ساختن آن سازه استفاده می شود. برای ساخت سازه تنها بتن مدنظر سازندگان نیست، بلکه مصالح مختلفی مثل فولاد، چوب

سازه بتنی به سازه ای گفته می شود که از بتن برای ساختن آن سازه استفاده می شود. برای ساخت سازه تنها بتن مدنظر سازندگان نیست، بلکه مصالح مختلفی مثل فولاد، چوب و مصالح بنایی ممکن است به عنوان گزینه هایی برای ساخت یک بنا مطرح باشند و این گزینه ها برای بسیاری از سازه های متداول، وجود دارند.

 

اگر چه در ساخت سازه های بلند، ممکن است این مصالح به فولاد و بتن محدود شوند. با این وجود امروزه بتن به عنوان یک گزینه قابل اعتماد برای ساخت بسیاری از سازه های کوچک و بزرگ محسوب می شود، به طوری که شاید بتوان از آن به عنوان مهم ترین ماده ساختمانی موجود با کاربردی فراگیر در تمام دنیا نام برد. بسیاری از ساختمان های کوچک و بزرگ، پل ها، سد ها، تونل ها، کانال ها، مخازن و تانک ها، دیوارهای حایل، لوله ها و روسازی ها از بتن ساخته می شوند.

سازه بتنی
سازه بتنی

مزایای سازه بتنی

  1. سازه بتنی به دلیل وجود بتن، مقاومت فشاری قابل قبولی در مقایسه با بسیاری از مصالح ساختمانی دیگر دارد.
  2. تمامی اجزای تشکیل دهنده بتن – به جز سیمان – به عنوان مصالح محلی و ارزان قیمت محسوب می شوند. تقریبا در همه جا می توان آب، ماسه و شن را از فواصل نزدیک به محل بتن ریزی حمل نمود، که این مسئله منجر به سهولت و رغبت بیشتر به بتن و ارزان تر تمام شدن سازه بتنی خواهد شد.
  3. بتن را می توان به سهولت به هر شکل دلخواه درآورد. با ساختن قالب مناسب، تقریبا هر گونه مقطع سازه ای و شکل معماری را می توان در سازه بتنی تولید کرد. اما به عنوان مثال مقاطع فولادی در ابعاد مشخص و در کارخانه تولید می شوند و تولید مقاطع خاص از مصالح فولادی گاه مشکل و پر هزینه، و یا غیر ممکن خواهد بود.
  4. بتن مقاومت بسیار خوبی در مقابل آتش دارد. یک سازه بتنی می تواند ساعت ها در مقابل آتش سوزی مقاومت کند بدون آن که فرو ریزد. این مسئله فرصت کافی برای مهار آتش و نیز تخلیه ساختمان از نفرات و اموال را فراهم می کند. اما یک سازه چوبی در برابر آتش سوزی کاملا ضعیف خواهد بود.
  5. بتن همچنین مقاومت خوبی در مقابل رطوبت و آب دارد. اگر آب در تماس با بتن، حاوی بعضی از یون ها از قبیل یون سولفات و یا یون کلرور نباشد، برای بتن و حتی میلگرد های موجود در بتن سازه بتنی، مشکلی ایجاد نمی کند.
  6. اجزای بتن از صلبیت بالایی برخوردار هستند. به همین دلیل معمولا ساکنان یک سازه بتنی در هنگام وزش شدید باد و یا تحرک زیاد همسایگان، لرزه ای را احساس نمی کنند و آرامش آن ها حفظ می شود.
  7. سازه بتنی در مقایسه با سازه های ساخته شده از دیگر مصالح به صورت ذاتی به محافظت و نگه داری کمتری نیاز دارند. به خصوص اگر بتن ریزی به صورت متراکم انجام گرفته باشد و در قسمت های در تماس با هوا از بتن هوادار استفاده شده باشد، پس از شروع بهره برداری از سازه بتنی تقریبا نیاز به مراقبت ویژه ای نیست.
  8. بتن در مقایسه با سایر مصالح ساختمانی، عمر بهره دهی بسیار طولانی دارد. تحت شرایط مشخص، یک سازه بتنی می تواند برای همیشه بدون کاهش در ظرفیت باربری مورد استفاده قرار گیرد. این مسئله مبتنی بر این واقعیت است که بتن در طول زمان نه تنها کاهش مقاومت ندارد، بلکه با گذشت زمان با تحکیم بیشتر سیمان هیدراته شده، افزایش مقاومت نیز خواهد داشت. با این وجود، تاثیر عوامل مخرب محیطی و یون های مهاجم ممکن است دوام بتن را در طول زمان به مخاطره بیندازد.
  9. بتن در بعضی از اجزای سازه ای نظیر پی ها، دیوارهای زیرزمین و شمع ها، به عنوان تنها گزینه اقتصادی محسوب می شود.
  10. سازه بتنی در مقایسه با سایر مصالح نظیر فولاد و یا حتی چوب، نیاز کمتری به نیرو های اجرایی و کارگران با مهارت بالا دارد.
سازه بتنی
سازه بتنی

معایب سازه بتنی

  1. مقاومت کششی بتن بسیار پایین بوده و در حدود یک دهم مقاومت فشاری آن است. این مسئله استفاده از فولاد های مسلح کننده در ناحیه کشش بتن را اجتناب ناپذیر می کند. با این وجود معمولا در ناحیه کششی ترک هایی ایجاد می شود که لازم است با تمهیدات خاص، عرض این ترک ها را محدود نمود. چنین ترک هایی ممکن است در موارد خاص، زمینه نفوذ آب یا رطوبت یا یون های زیان آور را فراهم کنند.
  2. مقاومت پایین تر به ازای واحد وزن بتن در مقایسه با فولاد، منجر به سنگین تر شدن اعضای بتن می شود. مقاومت فشاری بتن معمولی حدود ۵ تا ۱۰ درصد مقاومت فولاد بوده و وزن مخصوص آن حدود ۳۰ درصد وزن مخصوص فولاد است.
  3. بتن تغییرات حجمی وابسته به زمان دارد. این تغییرات حجمی که عمدتا با پدیده های افت و خزش مرتبط می باشد، با گذشت زمان ترک خوردگی هایی را ایجاد می کند و تغییر شکل و خیز اجزا را افزایش می دهد.
کلیدواژه : سازهسازه بتنی
تحریریه به تام