نگاهی کلی به برق کشی ساختمان – قسمت اول

برق کشی ساختمان

برق کشی ساختمان باید به صورتی طراحی و اجرا شود که از ایمنی کامل برخوردار باشد و حداکثر استفاده و راحتی را برای ساکنان خانه تامین کند. در خانه باید نور کافی چه به صورت چراغ های ثابت و چه به صورت چراغ هایی که قابلیت تغییر مکان دارند، در دسترس باشد.

 

ساکنان باید به سهولت بتوانند چراغ ها را روشن یا خاموش کنند، بدون اینکه لازم شود در تاریکی به زحمت دنبال کلید ها بگردند و یا مجبور شوند چراغ های غیر ضروری را در پشت سر خود روشن باقی بگذارند. ساکنان باید قادر باشند وسایلی مانند رادیو، تلویزیون و جارو برقی را در هر نقطه دلخواه به پریز متصل کنند بدون اینکه مجبور به استفاده از سیم های رابط بلند باشند.

بارهای روشنایی در برق کشی ساختمان

برای تامین روشنایی عمومی در قسمت های مختلف خانه از چراغ های سقفی ثابت استفاده می شود و برای تامین روشنایی موضعی از پروژکتور های قابل تنظیم و یا چراغ های سیار استفاده می شود.

تعیین میزان بار روشنایی در برق کشی ساختمان

بار روشنایی در برق کشی ساختمان را می توان با انجام محاسبات روشنایی به طور دقیق به دست آورد. در صورتی که این محاسبات انجام نشده باشد، آن را برابر 20 الی 30 وات بر متر مربع برای مساحت زیر بنا در نظر می گیریم (در استاندارد امریکایی حداقل توان 3 وات بر فوت مربع یا برابر 32 وات بر متر مربع است). در محل هایی نظیر زیر زمین که به صورت انباری مورد استفاده قرار می گیرند و احتیاج به نور زیاد ندارند می توان 10 الی 15 وات بر متر مربع به کار برد.

برای حیاط خانه 5 الی 10 وات بر متر مربع کافی است. این مقادیر برای استفاده از لامپ های رشته ای معتبر است و در مورد لامپ های فلورسنت، به علت راندمان نورانی بالاتر 4/1 مقادیر بالا کافی است.

برق کشی ساختمان
برق کشی ساختمان

حفاظت انشعاب های روشنایی در برق کشی ساختمان

برای حفاظت انشعاب های روشنایی در برق کشی ساختمان، از فیوز یا دژنکتور های مینیاتوری استفاده می شود. اندازه آنها بر اساس ظرفیت سیم انشعاب یا کمتر انتخاب می شود. در صورتی که سیم انشعاب 2.5 انتخاب شده باشد، از فیوز یا دژنکتور 16 آمپری استفاده می شود، و در مواردی که سیم انشعاب 1.5 باشد از فیوز یا دژنکتور 10 آمپری استفاده می شود.

این وسایل حفاظتی در تابلو فیوز که ممکن است نزدیک کنتور باشند‌ (در خانه های بزرگتر هر طبقه تابلو فیوز مخصوص به خود دارد) قرار می گیرند. هیچ گاه نباید فیوز ها را در نقاط خانه پخش کرد، زیرا علاوه بر ظاهر زشتی که پیدا می کند تعویض آن ها در مواقع اضطراری کار مشکلی است.

بارهای کوچک در برق کشی ساختمان

بارهای کوچک برق کشی ساختمان ،‌وسایل هستند مانند رادیو، تلویزیون، ضبط صوت، جارو برقی، چراغ رومیزی، بخاری برقی، وسایل برقی آشپزخانه و غیره که محل ثابتی ندارند و از طریق پریز های استاندارد 10 آمپری تغذیه می شوند.

تعیین میزان و روش تغذیه بارهای کوچک برق کشی ساختمان

بارهای برقی آشپزخانه های امروزی قابل ملاحظه است و دائما در حال افزایش است. بارهای دیگر خانگی، به استثنای بخاری های برقی، معمولا کوچک هستند و به طور متوسط جریانی از 0.5 تا 0.75 آمپر می گیرند.

هر بخاری برقی 2 کیلو واتی در حدود 9 آمپر جریان می گیرد، اما به ندرت اتفاق می افتد که بیش از دو بخاری برقی در یک لحظه زمانی در خانه ای روشن باشد. با توجه به اینکه همه پریزها در یک زمان حمل بار نمی کنند، برای برآورد میزان بار می توان برای هر پریز عمومی در حدود 0.5 تا 0.75 آمپر و برای هر پریز آشپزخانه 1 تا 1.5 آمپر در نظر گرفت.

بیشتر مقررات توصیه می کنند که پریزها به تعداد زیاد نصب شوند، به طوری که هیچ نقطه ای از دیوار های اتاق بیشتر از 2 الی 3 متر از نزدیک ترین پریز فاصله نداشته باشد. البته فضاهای کوچک بین درب ها مشمول این قاعده نیستند.

در استاندارد امریکایی، که بسیاری از چراغ ها سیار هستند و از پریز ها تغذیه می شوند، فاصله 2 متری رعایت می شود. این ترتیب نصب، اتصال دستگاه ها را به نحو احسن امکان پذیر می کند و استفاده از سیم های رابط را غیر ضروری می کند. پریزهای آشپزخانه در ارتفاع 11 سانتی متری در امتداد قفسه بندی و پریزهای نقاط دیگر را در ارتفاع حدود 30 سانتی متر نصب می شوند.

برق کشی ساختمان
برق کشی ساختمان

تعیین تعداد انشعاب ها برای تغذیه پریزها در برق کشی ساختمان

با توجه به این که اکثر بارهایی که از پریزها تغذیه می شوند کوچک هستند و به طور همزمان بارها به همه پریزها متصل نمی شود، به منظور کاهش هزینه سیم کشی، می توان تعدادی از پریزها را روی یک انشعاب قرار داد. قرار دادن تا 12 پریز روی یک انشعاب 2.5 خالی از اشکال است، و در مواردی که بارهای بزرگتر مثل بخاری برقی مورد استفاده قرار نگیرند، می توان تعداد بیشتری پریز را روی یک انشعاب قرار داد.

با توجه به اینکه در آشپزخانه های امروزی وسایل برقی بسیاری مورد استفاده قرار می گیرد، توصیه می شود که حداقل یک انشعاب برای تغذیه پریزهای آشپزخانه در نظر گرفته شود.

در استاندارد انگلیسی برای تغذیه پریزها از مدارهای حلقوی استفاده می شود، به این معنی که یک انشعاب 2.5 از روی یک فیوز 16 آمپری شروع و پس از اتصال آخرین پریز به سر همان فیوز بر می گردد. بر اساس مقررات این گونه انشعاب ها می توانند هر تعداد پریز را که در 100 متر مربع مساحت زیر بنا قرار داشته باشد تغذیه کنند.

در قسمت دوم مقاله، به بارهای بزرگ برق کشی ساختمان و نکات مهم در طراحی سیستم می پردازیم.

تحریریه به تام