بلوک ؛ راهنمای جامع آشنایی با بلوک سبک AAC ،بررسی انواع و مزایای آن

بلوک : قطعات تولید شده با جنس و ابعاد مختلف جهت پرکنندگی سطوح دیوار و سقف ، که با توجه به جنس و نجوه تولید کابرد های مختلف و مزایای را جهت ساختمان سازی به همراه دارند.

انواع بلوک

  • بلوک سیمانی (باربر ، توخالی ، توپر ،‌ معمولی )
  • بلوک سبک ( aac ، ليکا ، گازي ، پوکه اي ، پوکه اي سبک، بلوک پوکه ای لیکا)
  • بلوک سفال
  • بلوک های پلی استایرن

این بلوکهای از نظر تقسیم بندی به روش های گوناگونی قابل تقسیم بندی اند که بر حسب عرف و آنچه رایج است نسبت به تقسیم بندی و توضیح مختصری از آن ها اقدام می کنیم.

بلوک
بلوک

بلوک سبک

با وجود اینکه بخشی از انواع این بلوکها از لحاظ ساخت متمایل به گروه بلوکهای سیمانی می باشند اما با توجه به طیف گستره استفاده از آن ها و محبوبیتشان در دسته ای مجزا  تقسیم بندی گشته اند . بلوک سبک نوعی بلوک متخلخل می‌باشد که از ترکیب سیمان، ماسه‌ی ریزدانه و حباب‌های هوا با اندازه‌های مختلف تولید می‌گردد. این بلوکها را به نام‌های بلوک  هبلکس aac , clc و naac می‌شناسند که تفاوت آن‌ها در نحوه تولید و فراوری می‌باشد ولی به لحاظ مشخصات نزدیک به هم می‌باشند.

این بلوکهای از مواد اصلی همانند سیمان ، ماسه‌بادی (ریگ) یا میکرو سیلیس  ، و برخی افزودنی های دیگر (مثلا  ماده حجم دهنده برای بلوک CLC و یا برای naac پودر آلومینیوم مبلغ 10 هزار تومان ) تشکیل شده است.

این محصول حاصل تزریق حباب هوا به بتن متشکل از ماسه ریزدانه و سیمان است که محصول نهایی آن به‌صورت بلوکهای سبک به‌عنوان جایگزین اجر ( خشت) با مزیت‌های بالا و عمدتاً برای دیوارهای غیر باربر و همچنین به‌عنوان پرکننده در کف‌سازی و شیب بندی ساختمان‌ها قابل‌استفاده است.  تکنولوژی بتن سبک یکی از تکنولوژی‌های جدید در تولید مصالح ساختمانی است که دارای مزیت‌های فراوانی در جهت افزایش بهره‌وری در فرایند احداث بناهای مدرن به نسبت مصالح سنتی است.

بلوک
بلوک

بلوک AAC چیست؟

بلوک  AAC که به آن بلوک سبک هبلکس یا اسفنجی اتوکلاوی(بتن هوادار اتوکلاو شده)،  شده نیز می گویند یکی از انواع بتن های متخلخل سبک است که به روش اتوکلاو عمل آوری می شوند .

بلوک AAC هشتاد سال پیش در سوئد ابداع شده است کشوری که سرمای زیاد و برف و باران طولانی دارد. AAC قرار بوده جایگزین چوب در ساختمان سازی شود. با انتقال دانش به اروپا و فروش اولین بلوک AAC در این منطقه، مهندسین آلمانی اولین کسانی بودند که توانستند AAC را با تغییر در فرمولاسیون آن تولید کنند. آن ها حدود سال 1945 میلادی از این روش و تکنولوژی به شیوه ای دیگر استفاده کرده اند و AAC  را با نام‌ها و برندهای تجاری مختلف به فروش رسانده اند. همگام با این روش‌های تولید AAC در سوئد و المان، انگلستان نیز شروع به ساخت AAC  نمودند. AAC  تولیدی حال حاضر نیز با تغییر کوچکی در فرمول و نوع پخت ساخته می‌شوند و تغییرات زیادی در AAC اولیه ایجاد شده است.

بلوک
بلوک

این بلوک ها از پایه ماده سیلیس ساخته شده است. به عبارت بهتر AAC  از ماسه سیلیسی اسیاب شده یا خاکستری بادی تولید شده است.

بلوک AAC یک محصول ساختمانی نو و تازه است که برای ساخت و ساز‌های تجاری، صنعتی و مسکونی به راحتی قابل استفاده است. AAC غیر سمی و قابل بازیافت است و مناسب کسانی است که عاشق محیط زیست هستند و می‌خواهند در دل طبیعت خانه داشته باشند. خط تولید AAC هیچ ضایعات و آلودگی خاصی ندارد و می‌توان گفت که حتی ریزترین پوکه‌ها و ضایعات آنها نیز به عنوان مصالح ساختمانی قابل استفاده است. همه این مواد قابلیت این را دارند که بازیافت شوند.

نحوه تولید بلوک AAC

مواد اولیه بلوک AAC :

بلوک AAC را مواد ساده ای تشکیل می‌دهند. اما همین مواد ساده در صورتی که درست پخته شوند کارکرد فوق العاده ای خواهند داشت. پایه بلوک AAC  را ماسه سیلیسی، آهک، سیمان و آب تشکیل می‌دهد. همه این مواد به وفور در طبیعت پیدا می‌شوند و لازم نیست برای تولید آنها به طبیعت اسیب زیادی رساند. ترکیبات AAC  نیز قابل بازیافت و بازگشت به طبیعت هستند.

نحوه تولید بلوک AAC :

سیلیس، مهم ترین ماده ای است که در AAC وجود دارد. ماسه سیلیسی را به همراه آب و به صورت دوغاب در می‌اورند. دوغاب را به روش‌های مختلف هم می‌زنند تا مخلوطی به نام سیپورکس به دست بیاید. این سیپورکس در قالب‌های مشخصی ریخته می‌شود که کاملاً پر نمی شوند. ماده درون این قالب‌ها قرار است در فرآیند هوادار شدن به طور کامل، فضای قالب را بپوشانند. براساس نیاز مشتری اندازه قالب می‌تواند متغیر باشد. در این مدت مخلوط به دست آمده در دمای 200 درجه پخته می‌شود تا AAC به دست بیاید.

بلوک
بلوک

خط تولید بلوک AAC :

قرار دادن سیلوهای بزرگ از سیلیس و آهک و سیمان جزو بخش‌های اساسی خط تولید بلوک AAC است. این مواد از سیلوهای بزرگ خارج می‌شوند و به خط تولید اصلی که قرار است بلوک AAC  در آن تولید شود برسند. در نتیجه باید در نزدیکی خط تولید قرار داشته باشند.

نخستین مرحله از تولید AAC  را مخلوط کردن آنها تشکیل می‌دهد. مخلوط کردن شامل مواد خشک و مواد تر می‌شود. پس از مخلوط شدن مواد این دو آسیاب، مواد به محلی که قرار است در قالب‌های AAC ‌ریخته شوند منتقل می‌شود. پیش از آن که مواد به قسمت قالب ریزی بروند، باید توزین شوند و در میکسرهای مخصوص این کار، و در مدت زمانی که لازم است مخلوط شوند.

مرحله بعدی تولید AAC  را قالب ریزی تشکیل می‌دهد. این مرحله حساس از تولید بلوک AAC  باید نیمی از قالب را پر کرد. چون در هنگام فرایند هوادار کردن، مخلوط پف می‌کند و بالا می‌آید. همین مسئله باعث می‌شود که کل فضای قالب را اشغال کند.

این مواد پس از فعل و انفعالات شیمیایی و در مدت زمان حدودی سه ساعت تا سه ساعت و نیم هوادار می‌شوند. این قالب‌ها به وسیله نقاله به بخش ریخته گری منتقل می‌شوند. در بخش ریخته گری نیز ابتدا با ماوزت اندود می‌شود و با حرارت داده شده به آن، مرحله اتوکلاو کردن انجام می‌شود. در این مرحله، AAC  پخته می‌شود تا استحکام لازم را به دست بیاورد.

بلوک
بلوک

خصوصیات و مزایای بلوک AAC

بلوکهای سبک خود مزایای فراوانی دارند و این نوع بلوک مزایای دو چندانی که در ذیل به ‌آت ها اشاره می کنیم.

  • عایق حرارتی مناسب : اتلاف انرژی در ساختمان‌هایی که با AAC ساخته شده اند، بسیار کمتر خواهد بود. بلوک AAC  به تنهایی عایق کامل حرارتی است و میزان زیادی از انرژی تولید شده برای گرما در محیط ساختمان را حفظ می‌کند. انتقال حرارت در محیط بیرونی و درونی مقاوم است. انتقال حرارت در دو طرف AAC بسیار پایین است. به دلیل این خاصیت، ساختمان های ساخته شده با بلوک AAC در زمستان گرمای خود را به محیط بیرون انتقال نمی دهد و در تابستان، گرمای بیرون را به محیط خانه نمی اورد. در نتیجه تعادل دمایی در این ساختمان ها، ثبات بیشتری دارد.
  • عمر طولانی : به جهت مواد اولیه و تیپ خاص تولید عمر طولانی دارند.
  • عایق صوتی : بلوک AAC به علت داشتن خلل و فرج و سوراخ های ریزی که دارد، صدا را تا 60 یا 70 درصد جذب می‌کند. مقاومت خوبی در برابر صداهای ضربه، ساختمان و … دارد و صدای مزاحم همسایه ها را کمتر منتقل می‌کند.
  • عایق آتش و ضد حریق : ماده سیلیسی که از عوامل تشکیل دهنده این نوع بلوک است عایق مقاوم حرارت بوده و در مقابل دمای بسیار بالا، خاصیت نسوز دارد ( اتش نمی گیرد و نمی سوزد ). AAC گرما را به کندی انتقال می‌دهد و جلوی انتشار و سرایت حریق و اتش سوزی به مکان‌های دیگر ساختمان را می‌گیرد. در نتیجه AAC یک دیوار آتش در مقابل حریق ایجاد می‌کند که تا رسیدن مامورین آتش نشانی، از دیگر اتاق ها محافظت می‌کند.
  • کاهش هزینه حمل و نقل و ساخت و ساز : AAC به راحتی حمل می‌شود. وزن پایینی دارد و نیازی برای گرفتن چندین کارگر برای بار زدن و خالی کردن AAC نیست. ابعاد مناسبی دارد که به راحتی توسط کارگر بلند می‌شود و روی زمین قرار می‌گیرد. به علت وزن پایین و حجم بالا، حمل و نقل آن به نسبت آجر و سیمان، بسیار به صرفه تر است.
  • صرفه جویی در هزینه ساخت و ساز با بلوک AAC : به عنوان مثال به خاطر وزن پایین، به راحتی توسط کارگران حمل می‌شوند. به خاطر راحتی کار، هزینه کمتری نیز بابت دیوار چینی با AAC به کارگران پرداخت خواهید کرد.
  • افزایش سرعت ساخت و ساز : بلوک AAC بلوک‌های بزرگی دارد. برای چیدن بلوک‌های AAC  به مهارت ویژه ای نیاز نیست و کارگران ساده نیز می‌توانند، به راحتی بلوک‌های AAC  را روی همدیگر بچینند. به راحتی برش می‌خورد و شکل دادن ساختمان با بلوک AAC کار ساده تری است. شکل دادن و طراحی ساختمان‌های هنری با AAC ساده تر خواهد بود و استحکام بیشتری نیز خواهد داشت.
  • اجرای آسان تاسیسات الکتریکی ( سیم کشی به راحتی اره می شود و میخ در ان به راحتی کوبیده می شود ، بنابراین سیم کشی و لوله کشی کردن در ساختمان‌های ساخته شده از AAC تمیزتر و سریع تر انجام می‌شود..)
  • کاهش وزن ساختمان با بلوک AAC : وزن بلوک AAC یک پنجم وزن بتن معمولی است. قابل درک است که یک ساختمانی که با بلوک AAC ساخته شده است، چه قدر سبک تر از یک ساختمان بتنی است.
  • مقاومت در برابر زلزله : برخلاف تصور، ساختمانی که با AAC ساخته می‌شود، مقاومت بیشتری در مقابل بلایای طبیعی از جمله زلزله دارد. تحقیقات ثابت کرده است که ساختمان های سبک تر، در مقابل زلزله، مقاومت بیشتری دارند. زیرا وزن ساختمان به ستون ها فشار مضاعفی وارد نمی کندو پایه های ساختمان، صرفاً با فشار بیرونی ساختمان مبارزه می‌کنند.
  • سازگاری با رطوبت : با توجه به ابداع آن در کشور سوئد که دارای سرما و برف زیادی است و همچنین رواج آن در کشور های اروپایی مثل انگلیس که هوای مرطوب و پر بارانی دارد طوری ساخته شده است که مقاومت خوبی در این محیط ها از خود نشان می دهد. بلوک AAC عایق رطوبت است. جذب آب پایینی دارد و خاصیت مویینگی روی آن باعث می‌شود آب به داخل آن جذب نشود. در نتیجه وقتی یک ساختمان با بلوک AAC در شهرهای شمالی کشور ساخته می‌شود، میزان رطوبت داخل خانه و نم کشیدن وسایل خانه در آن کمتر است. این مسئله وقتی حیاتی تر می‌شود که ویلاهای شمالی کشور را شامل شود. این ویلاها معمولاً زمان‌های کمتری در سال از ان‌ها استفاده می‌شود و میزان رطوبت در انها بالاتر است. بنابراین نیاز است که ساختمانی که درب آن بسته است، وسایل آن تازه تر و تمیزتر باقی بمانند. بلوک AAC به این مسئله کمک می‌کند. اگر چه بلوک AAC آب و رطوبت را منتقل نمی کند، اما در سطح بلوک آب بیشتری جذب می‌شود. بلوک AAC ضد یخ زدن است و نگران یخ زدن این اب‌ها در فصل زمستان نباشید. این بلوک ها به راحتی نم نمی کشد. عبور نم از سنگ ساختمان به داخل ساختمان به معنای ورود به دیوارهای اصلی ساختمان نیست. زیرا AAC جلوی نشت آب را به داخل ساختمان می‌گیرد. تصور این که ورود نم به بلوک AAC باعث به هم ریختن شکل و قیافه ساختمان می‌شود تصور اشتباهی است. نم به هیچ وجه از بلوک AAC‌ رد نمی شود.
بلوک
بلوک

مزیت بلوک AAC در استحکام :

در ساخت ساختمان‌های بلوک AAC از چسب بلوک یا چسب سیمان استفاده می‌شود. هر دوی این‌ها به راحتی خشک می‌شوند. اما بهتر است از چسب بلوک در مناطق شمالی کشور برای چسباندن AAC استفاده شود.  AAC به راحتی با چسب بلوک محکم می‌شود و در صورت بارش برف و باران به راحتی شل نمی شود. استحکام AAC بسیار بالا است و در بادهای طولانی و بارش‌های مداوم، قابلیت حفظ ساختمان را دارد.

ابعاد بلوک AAC :

به خاطر این که اندازه AAC چند برابر بزرگتر از آجر است، دیوارچینی با آن ساده است. این حجم بزرگتر از آجر، وزن سبک تری هم دارد. در حالی که خود آجر به اندازه کافی کم وزن و سبک هست، که وزن ساختمان را پایین بیاورد، اما AAC از ان هم سبک تر است. ابعاد بزرگ تر بلوک AAC و ملات کمتری که استفاده می‌کند، باعث می‌شود دیوارهای ساختمان به سرعت کشیده شوند و در عرض چند هفته، کار نمای اصلی و فعالیت‌های داخلی ساختمان انجام شود. دستمزد کارگران را نیز به خاطر کم شدن کار، کاهش می‌دهد که این خود مزیت بزرگی است. مخصوصاً در ساختمان‌های خیلی بزرگ.

بلوک
بلوک

استانداردهای بلوک AAC

این محصول مطابق با استاندارد ۸۵۹۳ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تولید می شود و استانداردهای مرتبط زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

  • استاندارد ملی ایران ۸۵۹۲ : ۱۳۸۵ بتن سبک – تعیین جمع شدگی ناشی از خشک شدن بتن هوادار اتوکلاو شده : کم بودن جمع شدگی ناشی از خشک شدن به دلیل فرآیند پخت در اتوکلاو در دمای حدود ۱۹۰ درجه و فشار ۱۲ بار به مدت ۱۲ ساعت است که باعث انجام جمع شدگیهای کوتاه مدت و بلند مدت بتن می شود. طی این فرایند سیلیکات کلسیم هیدراته می شود و در نتیجه خواص ثابت می ماند. یکی از تفاوتهای عمده بین این محصول و بتن کفی در همین مورد است که از نشست و جداشدن پلاستر و نازک کاری از بلوکها جلوگیری می نماید.
  • استاندارد ملی ایران ۸۵۹۶ : ۱۳۸۵ بتن سبک – تعیین مقاومت فشاری بتن هوادار اتوکلاو شده : مقاومت فشاری بتن هوادار اتوکلاو شده بین ۲ تا ۷ مگا پاسکال می باشد که با نمونه های مکعبی ۱۰ سانتیمتری اندازه گیری می گردد. با توجه به عمل آوری در اتوکلاو تحت فشار و بخار، محصول در پایان فرآیند به مقاومت نهایی خود می رسد و پس از آن نیازی به عمل آوری خاصی نیست.
  • استاندارد ملی ایران ۹۱۵۹ : ۱۳۸۵ بتن سبک – تعیین درصد رطوبت بتن هوادار اتوکلاو شده
  • استاندارد ملی ایران ۸۵۹۴ : ۱۳۸۵ بتن سبک – تعیین جرم حجمی خشک بتن هوادار اتوکلاو شده : از مهمترین خصوصیات بتن هوادار اتوکلاو شده ، جرم حجمی آن می باشد که اکثر خواص فیزیکی بتن به آن بستگی دارد. جرم حجمی محصول تولیدی بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.
  • مدول ارتجاعی : مدول الاستیسیته بتن هوادار اتوکلاو شده بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ مگا پاسکال می باشد.
  • مدول گسیختگی (مقاومت کششی در خمش) : مدول گسیختگی بتن هوادار اتوکلاو شده معمولا بین ۲۰ تا ۴۰ درصد مقاومت فشاری آن است و می تواند با رابطه زیر تخمین زده شود:
  • مقاومت در برابر آتش : مقاومت در برابر آتش بر مبنای تعداد ساعتی که عضو می تواند آتش استاندارد را تحمل کند، بیان می گردد و به آن درجه آتشپادی عضو گفته می شود. بتن هوادار اتوکلاو شده از عملکرد مناسبی در برابر آتش برخوردار است. یکی از دلایل اصلی عملکرد مناسب در مواجهه با آتش، مقاومت بالای محصول در برابر انتقال حرارت است.آب موجود در ساختار کریستالی این بتن اثر مثبتی در انتقال حرارت دارد و همچنین بافت متخلخل  آن ، امکان خروج بخار آب از بتن را ، بدون ایجاد صدمه و پکیدن سطح فراهم می آورد.در مورد بلوک های AAC بر اساس آزمایشهای انجام شده در کشور انگلستان، دیوار غیر باربر به ضخامت ۱۰ سانتیمتر دارای درجه آتشپادی ۴ ساعت و دیوار باربر با این ضخامت دارای درجه آتشپادی ۲ ساعت دربرابر آتش استاندارد است.به همین دلیل برای کانالهای انتقال حرارت نیز قابل استفاده است.
  • اصطکاک : ضریب اصطکاک بین بلوکهای هوادار اتوکلاو شده بدون ملات ۰/۷۵ است.
  • جذب آب : درصد وزنی آب جذب شده نسبت به وزن نمونه خشک، طی زمان مشخص استغراق در زیر آب ، را میزان جذب آب گویند. میزان جذب آب نمونه های بتن گازی تا ۷۰% است. در بلوک تازه، درصد رطوبت ۳۰% است. رطوبت بیش از ۳/۵ سانتیمتر در عمق نفوذ نمی کند و با کاهش رطوبت ، رطوبت بلوک کاهش می یابد. در شرایط معمولی درصد رطوبت حدود ۵% است. در صورت عدم استفاده از چسب های مخصوص اتصال بلوکهای AAC به یکدیگر ، می توان از ملات ماسه بادی، سیمان به نسبت ۱:۵ با مقدار کمی آهک مرده برای جلوگیری از جذب آب ملات استفاده کرد.
  • خزش : تغییر شکل عضو تحت اثر بار با گذشت زمان را خزش می گویند. در شرایط معمولی تحت بار سرویس مقدار خزش بتن هوادار اتوکلاو شده مشابه بتن معمولی است.
بلوک
بلوک

همچنین به صورت تیتر وار آزمایش های آیین نامه ASTM را در مورد این محصول به ترتیب ذیل می توان ذکر کرد.

  • ASTM C۱۳۸۶ : مشخصات استاندارد برای ساختمانهای دارای دیوار AAC(آزمون تعیین مقاومت فشاری بلوک AAC)
  • ASTM E۵۱۹ : تست برش مورب دیوار ساختمانی AAC
  • ASTM C ۱۸۵ : روش آزمون مقدار هوای سیمان هیدرولیکی
  • ASTM C ۹۱ : مشخصات استاندارد سیمان بنایی
  • ASTM C۲۶۶ : روش آزمون زمان گیرش خمیر سیمان هیدرولیکی
  • ASTM C ۱۰۷۲-۹۴ : مقاومت چسبندگی خمشی مصالح بنایی
  • ASTM C ۱۱۴۸ : روش آزمون استاندارد برای اندازه گیری جمع شدگی ناشی از خشک شدن ملات ساختمانی
  • ASTM C ۱۰۱۲ : روش آزمون استاندارد برای سیمان هیدرولیکی در معرض محلول سولفات
  • ASTM C۶۷, C۱۲۶۲ : تست یخ زدن و آب شدن
  • ASTM E۳۳۰ : روش آزمون استاندارد برای عملکرد سازه ای پنجره های بیرونی ، دیوار پیرامونی و درب ها توسط اختلاف فشار یکنواخت استاتیک هوا .
  • ASTM E۳۳۱ :‌ روش آزمون نفوذ آب از پنجره های بیرونی، دیوار های پیرامونی، و درب توسط اختلاف فشار یکنواخت استاتیک هوا.
بلوک
بلوک
  • ASTM E۹۶ : عبور بخار آب
  • AATCC/ICBO ۱۲۷-۱۹۹۵ : نفوذ آب / شدت جریان
  • UL۲۶۳ (ASTM E۱۱۹) : طبقه بندی آتش برای سقف و دیوار AAC
  • ASTM C۵۱۸ : آزمایش هدایت حرارتی
  • ASTM C۱۳۸۶ : مشخصات استاندارد برای واحدهای دارای دیوار AAC
  • ASTM C۱۴۵۲ : مشخصات استاندارد برای آرماتوربندی عناصر بتن هوادار شده اتوکلاو شده
  • NER ۵۳۱ : ایزولاسیون حرارتی و صوتی و آتش AACبرای تمام خطوط محصول
  • ASTM C ۲۷۰ : مشخصات استاندارد برای ملات و سیمان بنایی
  • ASTM E ۱۳۶ : روش آزمون استاندارد برای رفتار مواد در یک کوره عمودی (آزمون اشتعال )
  • ASTM E ۱۱۹ : روش های تست استاندارد برای آزمون آتش ساختمانها و مواد
  • ASTM E ۹۰ & ASTM C ۴۲۳ : روش استاندارد برای اندازه گیری آزمایشگاهی از دست دادن انتقال صدا هوابرد از پارتیشن های ساختمان و روش آزمون جهت جذب صوت و ضریب جذب صدا توسط روش اتاق طنین
تحریریه به تام